Στο μεταίχμιο των δυο τελευταίων καλλιτεχνικών περιόδων του Γιανούλη Χαλεπά κατατάσσεται το γλυπτό «Μαργαρίτα», που ο Χαλεπάς δημιούργησε στην Τήνο πριν την αναχώρησή του από το νησί για την Αθήνα.

Η πρόσφατη δωρεά στο ΙΤΗΠ αυτού του γλυπτού γίνεται η αφορμή για διήμερο εκδηλώσεων στο ΙΤΗΠ στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου 2026.

Α. Το νεοαποκτηθέν γλυπτό του Γ. Χαλεπά «Μαργαρίτα»

Ανάλυση του έργου και παρουσίαση της εμπλουτισμένης

Β΄ έκδοσης του βιβλίου «Ο Γιανούλης Χαλεπάς στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού»

12 Σεπτεμβρίου, στις 19:30

Το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού παρουσιάζει και επισήμως το πήλινο γλυπτό Μαργαρίτα που ο Γιανούλης Χαλεπάς πραγματοποίησε στην Τήνο το 1930, λίγο πριν την αναχώρησή του για την Αθήνα, και δωρήθηκε στο Ι.ΤΗ.Π. από τα παιδιά της εικονιζόμενης. Το γλυπτό απεικονίζει ένα μικρό παιδί, την Μαργαρίτα Γκέκου (1930-2024), το γένος Κουβαρά, κόρη της ανεψιάς τού Χαλεπά, Ειρήνης, και εγγονή της εξαδέλφης του Μαργαρώς Γαΐτη το γένος Χαλεπά.

Ο Γιανούλης ήταν συχνός καλοκαιρινός επισκέπτης στο σπίτι της ξαδέλφης του Μαργαρώς, στον Βεναρδάδο. Σε μια από αυτές, το καλοκαίρι του 1930, καθώς η ανιψιά του Ειρήνη κρατούσε την Μαργαρίτα στην αγκαλιά της, ενδιαφέρθηκε να σμιλέψει το μωρό. Η οικογένεια της Μαργαρίτας μετανάστευσε στις Η.Π.Α. το 1934. Αντίθετα το γλυπτό παρέμεινε στο σπίτι στον Βεναρδάδο μέχρι το 1959, όταν η Μαργαρίτα επισκέφθηκε την αδελφή τής μητέρας της, Πηνελόπη, η οποία και της το παρέδωσε.

Την άνοιξη του 2026, το έργο πήρε τον δρόμο της επιστροφής, ως μεγάλη δωρεά προς το Ι.ΤΗ.Π. από τα παιδιά της Μαργαρίτας:  Μαριέττα, Ιωάννη και Ρένα Γκέκου.

Την παρουσίαση του γλυπτού και την επιστημονική τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς του θα κάνει η ομ. καθηγήτρια του ΑΠΘ και καλλιτεχνική διευθύντρια του Τελλογλείου Ιδρύματος, κυρία Αλεξάνδρα Γουλάκη Βουτυρά. Το ίδιο βράδυ θα παρουσιαστεί από τον ιστορικό Τέχνης κύριο Γιώργο Μυλωνά η εμπλουτισμένη Β΄ έκδοση του τόμου «Ο Γιανούλης Χαλεπάς στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού» (Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού, 2026), που έγραψε και επιμελήθηκε η κυρία Αλ. Γουλάκη Βουτυρά.

Είσοδος ελεύθερη.

Β. ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

Θέμα: Χαλεπάς και σύγχρονη δημιουργία.

Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, στις 11:30

Με αφορμή την πρόσφατη δωρεά στο ΙΤΗΠ του τελευταίου γλυπτού που πραγματοποίησε ο Γιανούλης Χαλεπάς στην Τήνο, τη μικρή Μαργαρίτα, πριν αναχωρήσει για την Αθήνα τον Αύγουστο του 1930, και την Β΄ έκδοση του βιβλίου «Ο Γιανούλης Χαλεπάς στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού», οργανώνεται στρογγυλή τράπεζα για τη σημασία του έργου του στη σύγχρονη εποχή, έναν αιώνα σχεδόν μετά από την εποχή της ώριμης δημιουργίας του. Καλλιτέχνες, γλύπτες, ιστορικοί τέχνης συζητούν για το έργο του μεγάλου αυτού δημιουργού με την τραγική μοίρα να ορίζει αναπόφευκτα την προσέγγιση της γλυπτικής του.

Γόνος μιας από τις σημαντικότερες οικογένειες μαρμαρογλυπτικής στο κατεξοχήν νησί του μαρμάρου, έζησε και δημιούργησε τα περισσότερα γλυπτά του απομονωμένος στον Πύργο μετά την επιστροφή του από το Ψυχιατρείο της Κέρκυρας. Ζητήματα που θα τεθούν αφορούν το ταλέντο, τη σημασία του υλικού, της στέρησης (έλλειμα ή πρόκληση), της τεχνικής, του σχεδίου, της παράδοσης, των κλασικών προτύπων, τα ερεθίσματα του φυσικού περιβάλλοντος, τις δεσμεύσεις της τοπικής κοινωνίας, την προσωπική ελευθερία επιλογών. Εν τέλει ζητούμενο παραμένει στον χώρο του μαρμάρου και της γλυπτικής: ποιο είναι το τελικό -πρωτότυπο- έργο του γλύπτη; Τι αφήνει στα σχέδια; στον πηλό; Θέματα που άπτονται με συγκυρίες σύγχρονες στον χώρο της εικαστικής δημιουργίας και ιδιαίτερα της γλυπτικής.

Συμμετέχουν οι:

Εισήγηση, συντονισμός: Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά, ομ. καθηγήτρια ΑΠΘ, καλλιτεχνική διευθύντρια Τελλογλείου Ιδρύματος.

Συμμετέχοντες

• Πραξιτέλης Τζανουλίνος, γλύπτης, συντηρητής γλυπτών
• Οδυσσέας Τοσουνίδης, γλύπτης
• Λεωνίδας Χαλεπάς, αρχιτέκτονας και γλύπτης, διευθυντής Ανώτερης Σχολής Καλών Τεχνών Μαρμαροτεχνίας Πανόρμου Τήνου.

Είσοδος για το κοινό ελεύθερη.